Lazarus Tutorial/sq: what changed

Revision 2 to 3. Removed lines have a minus sign; added lines have a plus sign.

Old	New		Line
1	1		This is the start of a Lazarus Tutorial. Please feel free to add your experiences to it.
2	2
3	3		## Paraqitje e shkurtë
4	4
5	5		Lazarus është vegël për zhvillim të hapur dhe të lirë për FreePascal përpiluesin (object pascal), i cili është poashtu burim i hapur. Lazarus IDE ([screenshot](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/kbdata/lazide.jpg)) është i qëndrueshëm dhe me veçori të pasura programuese të mjedisit për krijimin e aplikacioneve grafike vetë mbajtëse dhe konsole. Aktualisht ekzekutohet në Linux, FreeBSD dhe Win32 dhe furnizon redaktuesin e burimit që mund të përshtatet dhe mjedisin krijues të formave vizuale bahkë me menaxherin e paketit, korigjuesin dhe integrimin e tërë GUI me FreePascal përpiluesin.
6	6
7	7		## Fillim - Program i juaj i parë Lazarus!
8	8
9	9		(Faleminderit deri tek [[Përdoruesi:Kirkpatc]])
10	10
11	11		Gjeni, instaloni (\[instalim i Lazarus\]\]) dhe startoni Lazarus i cili po ashtu do të vë në dispozicion FreePascal përpiluesin.
12	12
13	13		Disa dritare do të paraqiten në tryezë (desktop): menynë kryesore në krye, Object Inspector (kontrolluesi i objekteve) në të majtë, redaktuesin e burimit Lazarus i cili zë pjesën më të madhe të tryezës dhe dritaren e Form1 të gati formuar e cila e përmbys redaktuesin e burimit.
14	14
15	15		Në krye të dritares Menu, nën vijën e menysë, është reshti i skedës. Nëse skeda "Standard' nuk është e përzgjidhur për momentin, përzgjidheni duke klikuar me miun. Pastaj kërkoni ikonën Button (drejtëkëndëshin me 'OK' mbi të) dhe klikoni mbi të me miun. Pastaj klikoni në dritaren Form1, afërsisht në anën e majtë të mesit. Drejtëkëndëshi i hijëzuar i etiketuar 'Button1' do të shfaqet. Klikoni sërish në ikonën Button në skedën Standard, dhe klikoni në Form1 dritaren afërsisht në anën e djathtë të qendrës: drejtëkëndëshi i etiketuar 'Button2' do të shfaqet.
16	16
17	17		Tani klikoni mbi Button1 për ta përzgjidhur. Object inspector do të shfaq vetitë e objektit Button1. Afër në krye është një veti e emëruar 'Caption' me vlerë të shfaqur 'Button1'. Klikoni në atë kuti, dhe ndryshoni 'Button1' për 'Press'. Nëse shtypni ENTER ose klikoni në kuti tjetër, do të shihni etiketën e botonit të parë të Form1 të ndryshuar në 'Press'. Tani klikoni në skedën Events në Object Inspector, për të parë ngjarje të ndryshme të cilat mund të shoqërohen me botonin. Këto përfshijnë OnClick, OnEnter, OnExit etj. Përzgjidhni kutinë në të djathtë të OnClick: kutia më e vogël me tre pika (... elipsis) do të shhfaqet. Mbasi që të klikoni mbi të, automatikisht do të kapeni në Source Editor (redaktuesin e burimit) dhe kursori do të vendoset në një pjesë të kodit fillues:
18	18
19		-	~~`procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);`\~~
20		-	~~` begin`\~~
21		-	~~` {Tani shtypni:} Button1.caption := 'Press again';`\~~
22		-	~~` {redaktuesi tashmë ka përfunduar procedurën me}`\~~
23		-	~~` end;`~~
	19	+	``` pascal
	20	+	procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
	21	+	begin
	22	+	{Tani shtypni:} Button1.caption := 'Press again';
	23	+	{redaktuesi tashmë ka përfunduar procedurën me}
	24	+	end;
	25	+	```
24	26
25	27		Shtyp F12 për të përzgjidhur dritaren Form1 në vend të Source Editor.
26	28
27	29		Tani redakto vetitë e Button2: kliko në Button2 për të shfaqur vetitë e saj në Object Inspector. Ndrysho vetitë e Caption (emërtimit) për 'Exit' (dalje) në vend të 'Button2'. Tani përzgjidhni skedën Events (të ngjarjeve), dhe klikoni në kutinë për OnClick. Klikoni mbi ... elipsis, dhe do të kapeni në Source Editor, në mes të ndojë procedurë tjetër.
28	30
29	31		procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);
30	32
31		-	~~` begin`\~~
32		-	~~` {Tani shtypni:} Close;`\~~
33		-	~~` {redaktuesi tashmë ka përfunduar procedurën me}`~~
	33	+	``` pascal
	34	+	begin
	35	+	{Tani shtypni:} Close;
	36	+	{redaktuesi tashmë ka përfunduar procedurën me}
	37	+	```
34	38
35	39		end;
36	40
37	41		Tani shtypni F12 pëe të parë dritaren Form1 sërish. Tani jeni gati për provë për përpilim. Mënyra më e thjeshtë për ta bërë këtë është përzgjidhja 'Run' prej menysë kryesore në krye, dhe pastaj 'Run' opsionin në nën-menynë. Si altenativ mund thjeshtë të shtypni F9. Kjo sëpari do të përpilon dhe (nëse gjithcka është në regull) do të lidh dhe ekzekuton programin tuaj.
38	42
39	43		Disa dritare të teksteve do të shfaqen dhe të gjitha llojet e porosive të përpiluesit do të shtypen, por përfundimisht dritarja e juaj Form1 do të shfaqet sërish, por pa rrjetë prej pikave; kjo është dritarja kryesore aktuale e aplikacionit tuaj, dhe është duke pritur që ju ti shtytni botonat pse në rastin e kundërt të bashkëveproni me të.
40	44
41	45		Provoni të klikoni mbi botonin e etiketuar 'Press'. Do të vëreni se do të ndryshohet në 'Press again' ('Shtypni sërish'). Nëse e shtypni sërish, do të thotë 'Press again'!!
42	46
43	47		Tani shtypni mbi botonin e shënuar 'Exit'. Dritarja do ë mbyllet dhe programi do të del. Dritarja origjinale Form1 me rrjetën prej pikash do të shfaqet, e gatshme për pranimin e më shumë aktiviteteve redaktuese.
44	48
45	49		Do të kurseni shumë punë tani (dhe shpesh!!) duke përgjidhur Project \> Save Project As \> emri_i_juaj_i_përgjidhur.pas
46	50
47	51		### Sesioni i dytë.
48	52
49	53		Hapeni sërish Projektin e ruajtur. Në dritaren Form1 klikoni mbi botonin 'Press' (Button1) për ta përzgjidhur. Përzgjidhni skedën 'Events' në Object Inspector, klikoni mbi anën e djathtë të kutisë afër onClick, klikoni mbi ... elipsis, që të shkoni prapa në pikën e duhur në Source Editor.
50	54
51	55		Redaktoni kodin tuaj për të lexuar sikur në vijim:
52	56
53		-	~~` procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);`\~~
54		-	~~`{Bën përdorimin e vetisë Tag, duke parametrizuar atë në 0 ose 1}`\~~
55		-	~~` begin`\~~
56		-	~~` if Button1.tag =0 then`\~~
57		-	~~` begin`\~~
58		-	~~` Button1.caption := 'Press again';`\~~
59		-	~~` Button1.tag := 1`\~~
60		-	~~` end else`\~~
61		-	~~` begin`\~~
62		-	~~` Button1.caption := 'Press';`\~~
63		-	~~` Button1.tag := 0`\~~
64		-	~~` end`\~~
65		-	~~` end;`~~
	57	+	``` pascal
	58	+	procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
	59	+	{Bën përdorimin e vetisë Tag, duke parametrizuar atë në 0 ose 1}
	60	+	begin
	61	+	if Button1.tag =0 then
	62	+	begin
	63	+	Button1.caption := 'Press again';
	64	+	Button1.tag := 1
	65	+	end else
	66	+	begin
	67	+	Button1.caption := 'Press';
	68	+	Button1.tag := 0
	69	+	end
	70	+	end;
	71	+	```
66	72
67	73		Ruajeni punën tuaj, përpiloni sërish dhe ekzekutoni. botoni i majtë tashmë do të ndryshon gjendjen në mes dy porosive alternative.
68	74
69	75		Ajo qe ngel është në favor tuaj!
70	76
71	77		Nëse preferoni të shkruani Console- ose Pascal programe të bazuara tekstuale (p.sh. nëse jeni duke ndjekur kursin themelor për programim Pascal, ose duhet që të shkruani programe që përdoren në batch modin ose për programim të sistemit), mundeni akoma ta përdori Lazarus për redaktim, përpilim dhe ekzekutim të programit tuaj. Krijon një mjedis ideal për zhvillim në Pascal. Shihni [[Console Mode Pascal]].
72	78
73	79		## Redaktuesi
74	80
75	81		Kur ta startoni lazarus për herë të parë, varg i dritareve të ndara dhe ndërprerë ose ‘floating’ dritareve do të paraqiten në tryezën tuaj.
76	82
77	83		Së pari, ekzekutimi nëpër kulmin e tryezës, është i titulluar “”Lazarus Editor vXXXXXX – project1”” (i cili më pas do të modifikohet për të reflektuar emrin e projektit tuaj të hapur aktual). Kjo është dritarja kryesore kontrolluese e projektit tuaj, dhe përmban Main Menu (menynë kryesore) dhe Component Palette (paletë me komponentë).
78	84
79	85		![](/wiki-images/0/01/LazMain_GTK2-sq.png)
80	86
81	87		Nën dritaren Lazarus Editor (redaktuesin Lazarus) do të shfaqet [Object Inspector](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/kbdata/objinsp.jpg) dritaren në të majtë dhe [Lazarus Source Editor](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/kbdata/editor.jpg) në të djathtë. Aty mund të ketë dritare tjetër e vogël e etiketuar [Form1](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/kbdata/blankform.jpg) , duke mbuluar dritaren e Redaktuesit të Burimit Lazarus. Nëse kjo nuk shfaqet menjëherë, mund të shfaqet duke shtypur celësin “F12”, i cili e ndryshon gjendjen në mes pamjes së Redaktuesit të Burimit dhe pamjen e Formës. Dritarja e Formës është ajo në të cilën ju do të formoni ndërfaqe grafike për aplikacionin tuaj, deri sa Redaktuesi i Burimit është dritarja e cila shfaq Pascal kodin i shoqëruar me aplikacionin të cilin jeni duke e zhvilluar. Operacioni i Kontrolluesit të Objektit është i diskutuar në detale më poshtë ndërsa Paleta e Komponentëve është e përshkruar.
82	88
83	89		Kur startoni projekt të ri (ose kur startoni Lazarus për të parën herë) do të formohet Formë e parazgjedhur, e cila përbëhet prej një kuti në të cilën ka rrjetë prej pikash për t’ju ndihmuar të vendosni komponentët e ndryshme të formës dhe mbi krye ku i përmban “”Minimizo””, “”Maksimizo”” dhe “”Mbyll botonët”” . Nëse klikoni me kursorin e miut tuaj kudo qoftë në kutinë, do të shihni vetitë e kësaj forme të paraqitura në Kontrolluesin e Objektit në anën e majtë të tryezës.
84	90
85	91		Dritaret tjera të cilat mund të bëhen të dukshme gjatë punës: [Kontrolluesi i Projektit](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/kbdata/projinsp.jpg), i cili përmban detale të skedarëve të përfshira në projektin dhe lejon që të shtoni skedarë në ose të fshini skedarë prej projektit tuaj: dritarja e “Porosisë”, e cila i shfaq porosit e përpiluesit, gabimet ose raportet e progresit në projektin tuaj: nëse Lazarus është i startuar prej ndonjë terminali, terminali origjinal do të ngel i dukshëm dhe detalet e porosive të përpiluesit po ashtu janë të shtypura aty.
86	92
87	93		### Menyja Kryesore
88	94
89	95		For a detailed description of every menu item which is accessible from the Lazarus IDE Main Menu, please refer to the [[Main menu/sq]] page.
90	96
91	97		### Shiriti i Botonit
92	98
93	99		Shiriti i vogël i veglave në të majtë të dritares kryesore të redaktorit, vetëm ma poshtë se Menyja Kryesore dhe në të majtë të Paletës me Komponentë, përmban bashkësi të butonave të cilat përsërisin zgjedhjet e Menysë Kryesore që përdoren më shpesh:
94	100
95	101
96	102		Njësi e Re, Hap (me shigjetën-poshtë për paraqitje të listës lësho-poshtë të skedarëve që përdoren më shpesh), Ruaj, Ruaj të gjitha, Formë e Re, Ndryshim të gjendjes Formë/Njësi (p.sh. shfaq ose formën ose burimin e kodit e), Paraqit Njësitë, Paraqit Format, Ekzekuto (p.sh. përpilo dhe Ekzekuto), Pauzë, Hap Brenda, Hap Mbi (dy të fundit janë funksione Korrigjuese).
97	103
98	104		## Paleta e Komponentëve
99	105
100	106		Shiriti i veglave i skeduar paraqet numër të madh të ikonave që paraqesin komponentët që zakonisht përdoren për ndërtimin e Formave.
101	107
102	108		Secila skedë shkakton paraqitjen e bashkësive të ndryshme të ikonave, duke përfaqësuar grup funksional të komponentëve. Ikona më në te majtë në çdo grup të skeduar është shigjetë e pjerrët që gjendet në anën e majtë, i ashtuquajtur Vegël Përzgjedhëse. Nëse lejoni kursorin e miut të rri pezull mbi cilëndo prej ikonave në Paletën e Komponentëve, duke mos klikuar mbi ikonën, titulli i asaj komponentë do të del lartë (pop-up). Shënoni se cilido titull fillon me ‘T’ – kjo tregon ‘Tipi’ ose më saktësisht ‘Klasëa’ prej komponentësh. Nëse përzgjidhni komponentë për shtim në formë, [[Klasa]] shtohet në [[Tipi\|tipi]] pjesën e [[Ndërfaqe\|ndërfaqepjesë]] e [[Njësi]] (zakonisht si pjesë e përgjithshme të TForm1) dhe “instancë” e asaj klase shtohet në[[Var\|var]]pjesën (zakonisht sikur ndryshore e Form1). Cilado “Metodë” që e konceptoni për përdorim nga Forma ose Komponentët (p.sh.[[Procedura\|Procedurat]] ose [[Funksione\|Funksionet]]) do të vendosen në[[Implementim\|implementim]]''' pjesën e Njësisë.
103	109
104	110		Në listën vijuese të Komponentëve, do të gjeni lidhje të skedarëve që përmbajnë përshkrime të Njësive në të cilat ato janë gjetur. Nëse dëshironi të zbuloni rreth vetive të një komponentë të posaçme, shpesh vlen të shikohet në Trashëgimin e asaj komponentë dhe pastaj duke shqyrtuar vetitë e tipit bazë prej nga është i prejardhur. Për shembull, për të kuptuar TmaskEdit po ashtu është e dobishme të kontrollohet TCustomMaskEdit.
105	111
106	112		SKEDAT (emrat janë kryesisht vetë-shpjegues):
107	113
108	114		- [Standard](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/index-4.html) (Shiko [[Skedën standarde]] për përshkruesin e komponentëve)
109	115
110	116		![](/wiki-images/c/c8/Component_Palette_Standart-sq.png)
111	117
112	118
113	119		Komponentët e përdorur më shpesh: [TMainMenu](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/menus/tmainmenu.html), [TPopupMenu](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/menus/tpopupmenu.html), [TButton](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tbutton.html), [TLabel](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tlabel.html), [TEdit](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tedit.html), [TMemo](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tmemo.html), [TToggleBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/ttogglebox.html), [TCheckBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tcheckbox.html), [TRadioButton](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tradiobutton.html), [TListBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tlistbox.html), [TComboBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tcombobox.html), [TScrollBar](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tscrollbar.html), [TGroupBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tgroupbox.html), [TStaticText](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/stdctrls/tstatictext.html), [TRadioGroup](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tradiogroup.html), [TCheckGroup](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tcheckgroup.html), [TPanel](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tpanel.html), [TActionList](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/actnlist/tactionlist.html)
114	120
115	121		- [Plotësues](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/index-4.html) (Shiko [[Skedë plotësuese]] për përshkruesin e komponentëve)
116	122
117	123		![](/wiki-images/4/41/Component_Palette_Additional-sq.png)
118	124
119	125
120	126		Më shumë, komponentët e përdorur më shpesh: [TBitBtn](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/buttons/tbitbtn.html), [TSpeedButton](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/buttons/tspeedbutton.html), [TImage](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/timage.html), [TShape](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tshape.html), [TBevel](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tbevel.html), [TPaintBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tpaintbox.html), [TNotebook](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tnotebook.html), [TLabeledEdit](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tlabelededit.html), [TSplitter](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/extctrls/tsplitter.html), [TMaskEdit](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/maskedit/tmaskedit.html), [TCheckListBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/checklst/tchecklistbox.html), [TScrollBox](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/forms/tscrollbox.html), [TApplicationProperties](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/forms/tapplicationproperties.html), [TStringGrid](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/grids/tstringgrid.html), [TDrawGrid](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/grids/tdrawgrid.html), [TPairSplitter](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/pairsplitter/tpairsplitter.html)
121	127
122	128		- [Common Controls](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/comctrls/index-4.html) (See [[Common Controls tab]] for components description)
123	129
124	130		![](/wiki-images/2/26/Component_Palette_Common_Controls-sq.png)
125	131
126	132
127	133		TTrackBar, TProgressBar, TTreeView, TListView, TStatusBar, TToolBar, TUpDown, TPageControl, TImageList
128	134
129	135		- [Dialogët](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/docs/lcl/dialogs) (Shiko [[Skedë Dialogësh]] për përshkruesin e komponentëve)
130	136
131	137		![](/wiki-images/8/87/Component_Palette_Dialogs-sq.png)
132	138
133	139
134	140		TOpenDialog, TSaveDialog, TSelectDirectoryDialog, TColorDialog, TFontDialog, TOpenPictureDialog, TSavePictureDialog, TCalendarDialog, TCalculatorDialog
135	141
136	142		Disa procedura apo funksione [Dialog](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/index.php?wiki=DialogExamples) të dobishme nuk paraqiten në Paletën, por lehtë përdoren si thirrje direkt prej programit tuaj burimor.
137	143
138	144		Për disa shembuj të mirë të përdorimit të Komponentëve shikoni \$LazarusPath/lazarus/shembuj nëndosjen e instalimit tuaj burimor. Shumë programe shfaqin si të përdoren dialogët dhe komponentët tjera drejtpërdrejt duke mos përdorur IDE dhe paletën e komponentëve. Të gjitha komponentët janë plotësisht dhe në mënyrë eksplicite të përcaktuar në Pascal programin kryesor. Tjera shembuj të programeve bëjnë përdorim të plotë të IDE. Disa shembuj nuk punojnë drejt: do të duhet të luani rreth shtigjeve dhe lejeve të skedarëve ose dosjeve. Nëse dëshironi të përpiloni cilindo prej shembujve, siguroni se keni leje për lexim/shkrim/ekzekutim të skedarëve dhe dosjeve, ose kopjo skedarët në dosjen ku keni leje të duhura.
139	145
140	146		Provoni të ekzekutoni programin ‘testoni të gjitha’ të shihni menynë e komponentëve në dispozicion bashkë me test shembullin e vogël për të shumtën e tyre; pastaj kontrollo kodin për të zbuluar si ato punojnë!
141	147
142	148		- Misc
143	149
144	150		![](/wiki-images/0/0e/Component_Palette_Misc-sq.png)
145	151
146	152
147	153		[TColorButton](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/index.php?wiki=DialogsTxt), TSpinEdit, TArrow, TCalendar, TEditButton, TFileNameEdit, TDirectoryEdit, TDateEdit, TCalcEdit, TFileListBox
148	154
149	155		- Kontroll e të dhënave
150	156
151	157		![](/wiki-images/0/00/Component_Palette_DataControls-sq.png)
152	158
153	159
154	160		Data-aware components, which largely replicate the Standard and Additional groups but are applicable to Databases: TDBNavigation, TDBText, TDBEdit, TDBMemo, TDBImage, TDBListBox,TDBComboBox, TDBCheckBox, TDBRadioGroup, TDBCalendar, TDBGroupBox, TdbGrid
155	161
156	162		- Qasje e të dhënave
157	163
158	164		![](/wiki-images/b/b9/Component_Palette_DataAccess-sq.png)
159	165
160	166
161	167		TDatasource
162	168
163	169		- [[Sistem]]
164	170
165	171		![](/wiki-images/f/fe/Component_Palette_System-sq.png)
166	172
167	173
168	174		[TTimer](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/index.php?wiki=ExtCtrls#TTimer), TIdleTimer, [[doc:fcl/process/tprocess.html\|TProcess]]
169	175
170	176		- SynEdit
171	177
172	178		![](/wiki-images/7/72/Component_Palette_SynEdit-sq.png)
173	179
174	180
175	181		Grup komponentësh për ndihmë me gjuhët tjera dhe veglat e softuerit. SynEdit është kontroll e përparuar redaktuese me më shumë vija, për Borland Delphi, Kylix and C++Builder. Mbështet theksim të sintaksës dhe përfundim të kodit, dhe përfshin eksportues për html, tex he rtf. Është kontroll e plotë VCL/CLX, që donë të thotë se nuk është mbështjellëse për kontrolat Microsoft Windows dhe nuk është e nevojitur run-time (kohë-ekzekutimi); koj e bën SynEdit komponentë platform kaluese. Pajtueshmëria me FreePascal është po ashtu e planifikuar dhe SynEdit është komponentë redaktuese në Lazarus IDE. Shiko [synedit at sourceforge](http://synedit.sourceforge.net). TSynEdit, TSynAutoComplete, TSynExporterHTML, TSynMacroRecorder, TSynMemo, TSynPasSyn, TSynCppSyn, TSynJavaSyn, TSynPerlSyn, TSynHTMLSyn, TSynXMLSyn, TSynLFMSyn, TSynUNIXShellScriptSyn, TSynCssSyn, TSynPHPSyn, TSynTeXSyn, TSynSQLSyn, TSynMultiSyn
176	182
177	183		### Si të përdoret Paleta
178	184
179	185		Që të përdoret Paleta, duhet që të ketë formë të hapur në pamje në redaktorin (nëse nuk ka, përzgjidh Skedar -\> Formë e Re). Klikoni mbi ikonën nv skedën e duhur të Paletës për komponentën që dëshironi ta përdorni, pastaj klikoni në Formën, afër ku dëshironi që komponenta të paraqitet. Kur komponenta e dëshiruar shfaqet, mundeni ta përzgjidhni duke klikuar me miun, pastaj zhvendosni atë në vendin e caktuar në Formë ku dëshironi dhe rregulloni madhësinë e saj. Rregullimet mund të bëhen në paraqitjen duke ndryshuar fotografinë vetë në Formë me përdorimin e miut ose duke ndryshuar Vetinë e përshtatshme në Redaktorin e Objekteve për atë komponentë.
180	186
181	187		Nëse instaloni komponentë plotësuese, qoftë ato që keni shkruar vetë, apo disa që vijnë si paketë prej disa burimeve tjerë, pastaj skeda speciale me ikona të përshtatshme do të shfaqen në Paletën e komponentëve tuaja. Këto komponenta të reja mund të përzgjidhen dhe përdoren në format tuaja në mënyrë të njëjtë sikur ato që furnizohen sipas parazgjedhje.
182	188
183	189		## Si të përdoren Kontrollet Standarde, Kontrollet e Përgjithshme dhe Kontrollet e Zgjeruara
184	190
185	191		Njësitë StdCtrls, ComCtrls and ExtCtrls përmbajnë definicione dhe përshkrues të disa prej më shumë kontrolleve përgjithësisht që përdoren për ndërtimin e Formave dhe Objekteve tjera në Aplikacionet Lazarus
186	192
187	193		Shumë prej kontrolleve të objektivit final të cilat zhvilluesi i aplikacionit dëshiron ti përdor, sikur TButton, TMemo, TScrollBar etj, ka klasë përkatëse sikur TCustomButton, TCustomMemo or TCustomScrollBar. Disa nga vetitë dhe metodat relevante të kontrolleve të objektivit final janë të përcaktuara (dhe shpjeguara) më tërësisht në TCustomXXX klasën, dhe janë të trashëguara prej kontrolleve të objektivit final .
188	194
189	195		Nëse lëshon komponentin e redaktorit të formës nuk ju nevojitet të shtoni kod në mënyrë eksplicite për të krijuar atë. Komponenti është automatikisht i krijuar nga IDE bashkë me formën dhe i shkatërruar kur forma është shkatërruar.
190	196
191	197		Sido që të jetë, nëse krijoni komponentin nga ana juaj me kod mos harroni ta bëni të lirë kur nuk do të jetë i nevojshëm.
192	198
193	199		Nëse vendosni komponentin në Planifikuesin e Formës dhe kërkoni në Kontrolluesin e Objektit, mund të vëzhgoni ndryshimet e vetive.
194	200
195	201		Për shembull, nëse vendosni botonin (TButton) në formën, klikoni mbi të për ta përzgjedhur, pastaj zhvendoseni për rreth formës me miun, mund të shihni vlerat e ndryshimeve lart dhe në të majtë në Kontrolluesin e Objekteve për pasqyrimin e pozitës së re. Nëse përdorni shiritat e objekteve që u ndryshohet madhësia për rregullimin e madhësisë, mundeni ta shihni vetitë për Madhësi dhe Lartësi të ndryshohen po ashtu.
196	202
197	203		Në anën tjetër, duke përdorur Kontrolluesin e Objekteve, mundeni të përzgjidhni vlerë e shoqëruar me vetinë sikur lartësi dhe tipin në vlerën e re; mundeni të shihni madhësinë e objektit në ndryshimin e formës për pasqyrimin e vlerës së re.
198	204
199	205		Mundeni po ashtu në mënyrë eksplicite ti ndryshoni vetitë e objektit në kod duke shtypur (në pjesën e duhur të Implementimit të redaktorit burimor), për shembull
200	206
201		-	~~` ``Form1.Button1.Height := 48;`\~~
202		-	~~` `~~
	207	+	``` pascal
	208	+	Form1.Button1.Height := 48;
	209	+	```
203	210
204	211		Nëse shtypni këtë vlerë në redaktorin burimor dhe pastaj e kërkoni mbrapa në Projektuesin e Formës, do të shihni se botoni në Formë ka marrë madhësi të re. Vlera e re po ashtu do të shfaqet në Kontrolluesin e Objekteve.
205	212
206	213		Në përmbledhjen, aty janë rreth tre mënyra të ndryshme për përcaktimin e çdo vetie të objektit:
207	214
208	215		- duke përdorur miun,
209	216		- duke vendosur vlerën në Kontrolluesin e Objekteve,
210	217		- ose në mënyrë eksplicite duke shkruar kodin.
211	218
212	219		Komponentët të përcaktuar në këto Njësi kanë disa veti që janë të përgjithshme për të shumtën e tyre dhe vetitë tjera të cilat janë specifike për komponentët individuale. Do ti përshkruajnë ato që janë më të përgjithshme. Vetitë jo të zakonshme dhe specifike-kontrolluese do të shpjegohen për kontrollet individuale.
213	220
214	221		Ndihmë plotësuese mundet gjithmonë arrihet me përzgjedhje të vetisë apo fjalës çelës, në Kontrolluesin e Objekteve apo në Redaktorin burimor duke shtypur F1. Do të kapet nga shfletuesin juaj Ndihmës në faqen e duhue në dokumentacion.
215	222
216	223		Nëse përshkrimi i vetisë në atë faqe është i domosdoshëm, mundeni të navigoni deri tek përshkruesi përkatës në klasat e vjetra, duke përzgjedhur lidhjet në listën trashëguese ose duke përzgjedhur Tipin e vjetër në deklarimin e objektit.
217	224
218		-	~~` ``Konstruktori:`~~
	225	+	```text
	226	+	<i>Konstruktori:</i>
	227	+	```
219	228
220	229		`sikur ``Krijo`` rezervon memorie dhe burime të sistemit që nevojiten për objektin. Ato po ashtu thërrasin ndërtuesin e çdo nën-objekti i pranishëm në klasën. `
221	230
222		-	~~` ``Destruktori:`~~
	231	+	```text
	232	+	<i>Destruktori:</i>
	233	+	```
223	234
224	235		`Largon objektin dhe rezervimin e memories dhe të burimeve. Nëse thërrisni ``Prish`` për objekt i cili nuk është instaluar deri më tani do të krejon gabim. Gjithmonë përdorni ``E lirë`` metodën për mos rezervim të objekteve, për shkak se kontrollon qoftë vlera e objektit është ``nil`` para se të kërkohet ``Prish``.`
225	236
226	237		Merr parashikimet vijuese gjatë krijimit të Prish metodës:
227	238
228	239		- Deklaro Prish me udhëzim parandalues, për shkak se është metodë virtuale.
229	240		- Gjithmonë thirr 'Prish të trashëguar;' sikur send i fundit në kodin e destruktorit.
230	241		- Kini kujdes se përjashtimet mund të rriten në konstruktorin në rast se nuk ka memorie të mjaftueshme për krijimin e objektit, ose diçka tjetër merë kaheje të gabuar. Nëse përjashtimi nuk është i zgjedhur brenda konstruktorit, objekti do të jetë vetëm pjesërisht i ndërtuar. Në këtë rast Prish do të thirret kur ju nuk do të shpresoni atë, pra desktruktori juaj duhet të kontrollon nëse burimet janë me të vërtetë të rezervuara para ekspozimit të tyre.
231	242		- Kujtohuni për thirrje të lirë për të gjitha objektet e krijuara në konstruktorin.
232	243
233		-	~~Disa veti të përgjithshme të shfletuara~~
	244	+	```text
	245	+	<caption><b>Disa veti të përgjithshme të shfletuara</b></caption>
	246	+	```
234	247
235	248		Veti
236	249
237	250		Domethënie
238	251
239	252		Veprim
240	253
241	254		Veprimi kryesor apo ngjarja e shoqëruar me objektin. Për shembull përzgjedhja e ‘Dil’ botonit mundet të shkakton ‘Mbyll’ veprimin
242	255
243	256		Drejtvendos
244	257
245	258		Përcakton mënyrën në të cilën objekti është duke u nënvizuar me objektin burimor. Vlerat e mundshme janë alTop (e vendosur në krye duke përdorur gjerësinë e plotë në dispozicion), alBottom, alLeft (e vendosur në majtë duke përdorur lartësinë e plotë në dispozicion), alRight. alNone (vendos kudo në kontrollin burimor) ose alClient (merr hapësirën në dispozicion afër kontrolleve të vendosura në krye, në fund, në të majtë apo në të djathtë)
246	259
247	260		Spiranca
248	261
249	262		Përdoret për të mbajtur kontroll të distancës së caktuar prej skajeve të caktuara të kontrolleve prindore. Për shembull \[akBottom, akRight\] do të ruajnë kontrollin e largësisë së caktuar prej këndit të djathtë poshtë.
250	263
251	264		Vetëpërzgjedhje
252	265
253	266		Kur është e saktë, kontrolli redaktues do të përzgjedh gjithë tekstin kur do të pranon fokusin ose kur çelësi Hap është i shtypur.
254	267
255	268		E Vetëpërzgjedhur
256	269
257	270		E sakta tregon se redaktimi ose kontrolli i kutisë kombo sapo ka ekzekutuar operacionin për Vetëpërzgjedhje kështu që klikimet e pjesërishme të miut vazhdojnë normal duke mos e përzgjedhur tekstin.
258	271
259	272		Hapësira e kufizuesit
260	273
261	274		Hapësira rreth skajeve në mes kontrollit të Ankoruar dhe prindit të tij.
262	275
263	276		Emërtim
264	277
265	278		Teksti që paraqitet në ose afër kontrollit; duhet në mënyrë të pëlqyeshme të jep shenjë funksionit të rregullimit ose instruksion sikur ‘Mbyll’ ose ‘Ekzekuto’. Sipas parazgjedhjes Emërtimi është i vendosur të jetë i njëjtë sikur vetia për ‘Emër’ dhe zhvilluesi i aplikacioneve duhet që të zëvendëson tekst të kuptimplotë në vend të vlerave të parazgjedhura.
266	279
267	280		CharCase
268	281
269	282		Tregon si teksti është i shfaqur në kontrollin e tekstit redaktues: Normal (duke mbajtur shkronjat e fjalëve të shkruar prej përdoruesit), i konvertuar ne kapitale, ose jo kapitale
270	283
271	284		Kufizime
272	285
273	286		Vendos madhësitë minimale dhe maksimale për një rregullim. Nëse madhësia e rregullimit është e ndryshuar dimensionet e reja janë gjithmonë brenda në rangun e caktuar këtë. Ju duhet të kini kujdes gjatë parametrizimit të këtyre opsioneve të cilat nuk janë në konflikt me parametrat për Drejtë vendosje dhe Spiranca.
274	287
275	288		Ngjyra
276	289
277	290		Ngjyra të përdoret për vizatim të rregullimit ose për të shkruar tekstin.
278	291
279	292		E Mundësuar
280	293
281	294		Veti buluan përcakton qoftë apo jo një rregullim është i aftë që të përzgjidhet dhe për të kryer një aksion. Nëse nuk është E mundësuar, shpesh është E zbehur jashtë në Formën.
282	295
283	296		Font
284	297
285	298		Fonti të përdoret për shkrim të tekstit të shoqëruar me kontrollin –emërim apo etiketë, ose vargjet tekstuale të përfshira në kontrollin. Hyrja në Kontrolluesin e Objekteve zakonisht ka (+) kuti në të majtë, dhe me zgjedhje të kësaj kutie zbulon opsionet përpara si bashkësinë e karaktereve, ngjyrave dhe madhësisë.
286	299
287	300		Informatë
288	301
289	302		Pjesë e vogël informative të tekstit pop-up që paraqitet nëse kursori i miut rri pezull mbi rregulluesin.
290	303
291	304		Elementet
292	305
293	306		Lista e 'Sendeve' të cilët objekti i përmban, si grupi i imazheve, vargu i vijave të tekstit, numri i veprimeve është një listë veprimesh, etj.
294	307
295	308		Vijat
296	309
297	310		Grup vargjesh, që përmbajnë të dhënat tekstuale në kontrollet me më shumë se një vijë të vetme të dhënash, sikur Kutia e Redaktorit apo Ktia Kombo. Grupa është e indeksuar me zero, p.sh. vijat janë numëruar \[0..numLines-1\]
298	311
299	312		Emri
300	313
301	314		Treguesi për të cilin kontrolli është i njohur në programin. IDE jep emër të bazuar të përzgjedhur në tipin themelor, për shembull instancë e suksesshme e TBitButton duhet të emërohet Form1.BitBitton1 dhe Form1.BitButton2; është te aplikacioni i programuesit që ofron emra më kuptim t plotë si ExitButton dhe OKButton. Sipas parazgjedhjes Emri i kontrollit është i aplikuar në Emërtimin për atë kontroll, por teksti i Emërtimit mundet të ndryshohet veçmas.
302	315
303	316		PopUpMeny
304	317
305	318		Dritare që përmban informacion me meny të ndjeshme tekstuale në atë pop-up ku botoni i djathtë i miut është i klikuar në objektin.
306	319
307	320		Pozicion (ose Krye, E majtë)
308	321
309	322		Përcakton ku ndodhet kontrolli në formën apo dritaren prind
310	323
311	324		Vetëm për lexim
312	325
313	326		Vetia boolean e cila, nëse është E saktë, tregon se përmbajtja e kontrollit mund të lexohet prej përdoruesit ose procedurës thirrëse, por nuk mund të shkruhet apo ndryshohet.
314	327
315	328		Shfaq Informatën
316	329
317	330		Lejon dritare të vogël që përmban tekst të ndjeshëm. Ndihmë apo përshkrimet tjera do të paraqiten kur kursori i miut ‘rri pezull’ mbi kontrollin.
318	331
319	332		Madhësi (ose Lartësi dhe Gjerësi)
320	333
321	334		Dimensionet e kontrollit
322	335
323	336		Stili
324	337
325	338		Opsionet në dispozicion për Stil varen prej renditjes të Kontrollit duke e marrë parasysh: për shembull Stili mund të jetë i caktuar nga TFormStyle, TBorderStyle, TButtonStyle etj.
326	339
327	340		Rendit Skedën
328	341
329	342		Integer i përcaktuar ku skedat e pjesëve në Formën ku ajo kontroll gjendet
330	343
331	344		Ndal Skedën
332	345
333	346		Vetia Boolean në të cilën nëse është e Saktë kjo kontroll në pjesën e objekteve të cilat përdoruesi mund ti kap duke shtypur me sukses çelësin Skeda
334	347
335	348		Teksti
336	349
337	350		Vargu i tekstit paraqet të dhënat aktuale që kjo kontroll i përmban. E ap;ikn kryesisht në Tekst, Memo dhe tipa të objekteve ListVargu. Numri më i madh i operacioneve të redaktimit (si Përzgjidh, Pastro, Prej, Kopjo) janë të treguar në këtë pjesë të objektit, që mban vargun aktual për tu redaktuar. Nëse kontrolli përmban më shumë se një vijë të vetme prej tekstit, për shembull TMemo or TComboBox, atëherë elementet tekstuale janë të radhitura sikur grupe prej vargjesh (zero-indeksuar, p.sh. i numëruar prej \[0..numLines-1\]) in Vijat.
338	351
339	352		E dukshme
340	353
341	354		Nëse është Saktë, objekti mundë të shihet në Formën; nëse është Gabim, objekti është i fshehur
342	355
343	356		Thyerje e fjalës
344	357
345	358		Flamur logjik që shfaq qoftë apo jo thyerja e fjalës është në dispozicion, nëse fjala vjen deri në fund të reshtin dhe do të jetë shumë e gjatë për resthin, ajo do të thyhet në rreshtin.
346	359
347	360		Shumë veprime janë në përgjithësi të listuar në skedën e ‘Ngjarjeve’ në Kontrolluesin e Objekteve. Nëse përzgjidhni hyrje në listën, Kutia Kombo do të paraqitet me Lësho Poshtë dukq shfaqur çdo veprim të cilat janë të përcaktuar më parë dhe lejojnë që të zgjidhni një që është i shoqëruar me këtë ngjarje. Si alternativ mundeni të përzgjidhni shenjën që tregon heqjen e tekstit (tre pika ...) dhe ju do të kapeni në një hapësirë të Redaktorit burimor ku mundeni të filloni shtypjen e instruksioneve të veprimeve tuaja për ngjarjen e përzgjedhur.
348	361
349	362		Derisa numër i madh i ngjarjeve janë në dispozicion për cilëndo kontroll, në praktikë është e domosdoshme vetëm shtimi i disa prej tyre. Për të shumtën e veprimeve, është e patjetërsueshme të furnizohet me kodim të ‘OnClick’; për më shumë veprime komplekse do të duhet të jetë e domosdoshme po ashtu furnizim për ‘OnEntry’ (kur kursori i miut hyn në kontrollin dhe jep fokusin) dhe ‘OnExit’ (kur kursori i miut e lenë Kontrollin); ose to të duheni të shkruani mbajtës gabimesh për 'OnChange' dhe 'OnScroll', varësisht prej natyrës të kontrollit parcial me të cilin jeni duke pasur punë.
350	363
351	364		Menyja pop=up që shfaqet kur të klikoni djathtë një objekt në Planifikuesin e Formës ka elementin e parë: 'Krijo ngjarje të parazgjedhur' dhe me zgjedhjen e këtij opsioni do të ketë efekt të njëjtë sikur me zgjedhjen e shenjës që tregon heqjen e tekstit (për tre pika) në Kontrolluesin e Objektit për ngjarjen e parazgjedhur, zakonisht OnClick: jeni në zonën e implementimit të Redaktorit burimor, mundeni ta shtypni kodin për mbajtësin e ngjarjeve.
352	365
353	366		Strategjia e përgjithshme në programimin Objekt-Orientues është të furnizon Listë me veprime me aftësitë për hyrje, largim ose redaktim të numrit të para caktuar të veprimeve prej nga më saktë munden të përzgjidhen për përdorim në cilëndo instancë të pjesërishme.
354	367
355		-	~~Disa veprime të përgjithshme të Aksioneve~~
	368	+	```text
	369	+	<caption><b>Disa veprime të përgjithshme të Aksioneve </b></caption>
	370	+	```
356	371
357	372		Veprim
358	373
359	374		Domethënie
360	375
361	376		Ndryshim në linjë
362	377
363	378		Veprim kapet nëse është zbuluar çfarëdo ndryshimi (p.sh. zhvendos miun, kliko miun, shtyp çelësin, redakto i tekstin, ndërro fotografinë, etj)
364	379
365	380		Klikim në linjë
366	381
367	382		Veprimi kapet kur botoni i majtë i miut është i klikuar. Kjo zakonisht është veprimi kryesor apo i parazgjedhur i kontrollit; për shembull me klikimin e botonit ose kutisë zgjedhëse fillon veprimi i shoqëruar me këtë kuti zgjedhëse. Si alternativ filloni procesin e përzgjedhjes, si fillim në Kutin Tekstuale ose Përkujtesë (Memo), ose sinjalizim të fillimit të ngjyrosjes me Laps pse Brushë
368	383
369	384		Kliko
370	385
371	386		Metoda për matje efektin e klikimit të kontrollit në kodin. Kjo metodë është më shpesh e gjetur në kontrollet e tipave të Botonit (TButton, TBitBtn, TSpeedButton etj). Procedure mund të shkruhet që thirrën kodin e njëjtë sikur verimi Klikim në linjë. Kjo aftësi mund të jetë pjesërisht e dobishme nëse aktivimi i njërit veprim me klikimin do të shkakton aktivim të kontrolleve në mënyrë hierarkike dhe metoda për klikim mund të përdoret për fillimin e veprimit në vend se përdoruesi në mënyrë eksplicite të klikon në më shumë kontrolle.
372	387
373	388		Lësho-Poshtë në linjë
374	389
375	390		Veprimi do të jetë gjatë manovrave Zvarrit-Lësho, kur miu përdoret për ‘kapje’ të elementit ose disa teksteve etj. dhe duke zhvendosur për rreth ekranit në vend të ri.
376	391
377	392		Hyrje në linjë
378	393
379	394		Veprimi kapet kur kursori i miut hyn në zonën e zaptuar nga objekti, zakonisht duke transferuar fokusin në atë objekt. Kjo mund ti përfshin ndryshimet në paraqitjen e objektit sikur theksimi ose rritja e kufijve.
380	395
381	396		Dalje në linjë
382	397
383	398		Veprimi kapet kur miu zhvendoset jashtë zonës të objektit, zakonisht gjatë bartjes të fokusit jashtë objektit.
384	399
385	400		çelësi shtyp në linjë
386	401
387	402		Veprimi kapet për çdo çelës-shtypës. Ndryshëm nga çelësi poshtë në linjë , i cili thjeshtë reagon në tastin që është poshtë, qoftë apo jo fokusi për kontrollin e dhënë vetëm se ishte poshtë. çelësi shtyp në linjë (OnKeyPress) kërkon që çelësi të jetë i shtypur për derisa fokusi është në kontrollin.
388	403
389	404		çelësi poshtë në linjë
390	405
391	406		Veprimi kapet nëse çelësi është poshtë për derisa fokusi është në kontrollin. Ndryshëm nga çelësi shtyp në linjë – për shembull çelësi mund tashmë të jetë poshtë kur fokusi i futur në këtë kontroll, ndonëse celësi shtyp në linjë kërkon që çelësi të jetë i shtypur derisa fokusi është në kontrollin.
392	407
393	408		çelësi lartë në linjë
394	409
395	410		Veprimi kapet nëse çelësi është lartë (p.sh. nuk është i shtypur) derisa fokusi është në kontrollin.
396	411
397	412		Zhvendos miun në linjë
398	413
399	414		Zhvendos miun poshtë – veprimi kapet nëse kursori i miut zhvendoset derisa fokusi është në këtë kontroll.
400	415
401	416		Miu në linjë poshtë
402	417
403	418		Veprimi kapet nëse botoni i miut është poshtë derisa fokusi është në kontrollin.
404	419
405	420		Miu në linja Lartë
406	421
407	422		Veprimi kapet nëse botoni i miut është lartë derisa kursori është mbi veprimin. Implikon se botoni i miut ishte më parë poshtë dhe është i liruar. Shembulli kur kursori futet në kontrollin por botoni i miut ende nuk është shtypur është i mbuluar me Hyrje në linjë ose Hyrje e miut në linjë.
408	423
409	424		Ndryshim i madhësisë në linjë
410	425
411	426		Veprimi kapet kur kontrolli është ndryshuar madhësia. Mund të përfshin ri-vendosje të tekstit ose përzgjedhje të madhësisë së fontit të ndryshëm, etj.
412	427
413	428		## Si të përdoren Menytë
414	429
415	430		Informata për krijimin e Menyve për Formën tuaj
416	431
417	432		TMainMenu është Menyja Kryesore në krye të më shumë formave; planifikuesit e formave munde ti përshtatin duke zgjedhur elemente të ndyshme të menysë. TPopupMenu është dritare e menysë që hapet prej vendi ne vend, zakonisht e ndjeshme ndaj tekstit, detaleve dhe zgjedhjeve kur botoni i saktë i miut është i klikuar afër kontrollit.
418	433
419	434		Menyja Kryesore është komponentë jo e dukshme: ajo është, nëse është e përzgjedhur nga Paleta e Komponentit dhe e vendosur në Formën, nuk do të paraqitet në Kohën-ekzekutuese. Në vend të asaj, shiriti i menysë me strukturë të përcaktuar nga Redaktori i Menysë do të paraqitet. Menytë pop-up, të vendosur në formën me përzgjedhje të ikonës nga Paleta e Komponentëve, do të shfaqet si të tërë po të mos botoni i djathtë i miut është i klikuar në veprimin që përmban atë meny.
420	435
421	436		Për ta parë Redaktorit e Menysë, kliko djathtë në Menynë Kryesore ose Menynë Pop-up të ikonë në formën tuaj. Kutia pop-up do të shfaqet, që fton të futni elemente në shiritin e Menysë.
422	437
423	438		Kutia e Redaktorit është e paraqitur, duke përmbajtur Botonin e etiketuar Element i Ri. Nëse klikoni të djathtin boton në atë kuti, pop-up menyja do të shfaqet e cila lejon të shtoni element të ri para ose mbas (gjatë nivelit të njëjtë) ose të krijoni nën-meny me mundësi për shtim të mëtutjeshëm të elementeve poshtë (ose lart) të elementit të ri në kolonën tatëpjetë.
424	439
425	440		Çdo apo të gjithë ‘Elementet e Menysë’ të cilat i shtoni mund të konfigurohen duke përdorur Kontrolluesin e Objekteve.
426	441
427	442		Së paku mundeni që çdo element ti jepni ‘Emërtim’ që do të shfaqet në Shiritin e Menysë (ju mundeni po ashtu ti jepni çdo elementi “Emër” kuptimplotë). Emërtimi duhet të tregon aktivitetin për të përzgjedhur, sikur “Hap Skedarin” ose “Mbyll”, “Ekzekuto” ose “Braktis”.
428	443
429	444		Nëse dëshironi fjalë të veçantë në Emërtimin të jenë të shoqëruar me tast shkurtores, ajo fjalë duhet të lartësohet me shenjën &&. Elementi i Menysë në kohën-ekzekutuese do të shfaqet me fjalë shkurtore e nënvizuar dhe me shtypjen e tastit të fjalës do të ketë efektin e njëjtë sikur me përzgjedhje të elementit të menysë. Si alternativ mundeni të zgjidhni vargëzim të tastit shkurtores (sikur Ctrl-C për Kopjim ose Ctrl-V për Ngjitje – tastat shkurtores standard të Tastierit) me vetinë “ShortCut” të Elementeve të Menysë.
430	445
431	446		Shpesh është e dobishme të përdoren kontrollet e Menysë në lidhje me “Listat Vepruese” të cilat përmbajnë seri të “Veprimeve” standarde dhe të përshtatur. Elementet e Menysë mund të jenë të lidhur në Kontrolluesin e Objekteve në Veprimet në listën dhe veprimet e njëjta mund të lidhen me Buttons, ToolBar Buttons, SpeedButtons etj.
432	447
433	448		Është e qartë ekonomikisht arritja për ri-përdorim të kodit të njëjtë në ngjerjet e ndryshme, më mirë se të shkruarit e ndarë të “Klikimit në linjë” ngjarjeve për çdo kontroll individuale. Sipas parazgjedhjes numri i aksioneve standarde është i para-ngarkuar nga StdActnsose nëse DataAware kontrollet janë duke u përdorur, nga DBActns, dhe këto mund të zgjedhjen duke përdorur Listën e Veprimeve të redaktorit ku paraqitet duke klikuar sustën e djathtë në Listën e Veprimeve të ikonës në Planifikuesin e Formës.
434	449
435	450		## Korrigjuesi
436	451
437	452
438	453		Ende për të shkruar.
439	454
440	455		shikoni po ashtu [[:kategori: IDE dritare - korigjo]]
441	456
442	457		ë
443	458
444	459		ç
445	460
446	461		## Skedarët Lazarus
447	462
448		-	~~` (Faleminderit deri tek Kevin Whitefoot.)`\~~
449		-	~~` (Shtojcat nga Giuseppe Ridinò, `User:Kirkpatc` dhe Tom Lisjac)`~~
	463	+	```text
	464	+	(Faleminderit deri tek Kevin Whitefoot.)
	465	+	(Shtojcat nga Giuseppe Ridinò, User:Kirkpatc dhe Tom Lisjac)
	466	+	```
450	467
451	468		Kur të ruani në të vërtetë do të ruani dy skedarë:
452	469
453		-	~~` xxx.pas and yyy.lpr `~~
	470	+	```text
	471	+	xxx.pas and yyy.lpr
	472	+	```
454	473
455	474		(Ju ruani më shumë se sa duhet por ato janë që i pranoni pë emërim). Skedari i projektit (lpr) dhe skedari i njësisë (pas) nuk duhet të ketë emrin e njëjtë për shkak se Lazarus do ta riemëron njësinë (brenda në kodin burimor) në të njëjtën sikur emri i skedarit të njësisë dhe programin e emrit të skedarit të projektit (duhet bërë këtë ose përpiluesi me siguri nuk do të mundëson të gjej njësinë më vonë kur është e referuar në skedarin e projektit). Me të vërtet të jetë e pajtueshme, i zëvendëson të gjitha ndodhitë të unit1 (njësisë1) në xxx.
456	475
457	476		Pra nëse e ruani projektin e ashtuquajtur “again”, duke tentuar për të ruajtur again.pas dhe again.plr do të dështon për shkak se emrat e njësive dhe emrat e programeve janë në hapësirën e njëjtë duke rezultuar me gabim me emër të kopjuar.
458	477
459	478		Pra ka nevojë me atë që mbarova:
460	479
461	480		e:/lazarus/kj/lazhello:
462	481
463		-	~~`total 4740 free 76500`\~~
464		-	~~`-rwxrwxrwx 1 kjwh root 4618697 Mar 24 11:19 again.exe`\~~
465		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 3002 Mar 24 11:21 again.lpi`\~~
466		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 190 Mar 24 11:18 again.lpr`\~~
467		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 506 Mar 24 11:08 againu.lfm`\~~
468		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 679 Mar 24 11:08 againu.lrs`\~~
469		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 677 Mar 24 11:08 againu.pas`\~~
470		-	~~`-rw-rw-rw- 1 kjwh root 2124 Mar 24 11:08 againu.ppu`\~~
471		-	~~`-rwxrwxrwx 1 kjwh root 335 Mar 24 11:07 ppas.bat`~~
	482	+	```text
	483	+	total 4740 free 76500
	484	+	-rwxrwxrwx 1 kjwh root 4618697 Mar 24 11:19 again.exe
	485	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 3002 Mar 24 11:21 again.lpi
	486	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 190 Mar 24 11:18 again.lpr
	487	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 506 Mar 24 11:08 againu.lfm
	488	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 679 Mar 24 11:08 againu.lrs
	489	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 677 Mar 24 11:08 againu.pas
	490	+	-rw-rw-rw- 1 kjwh root 2124 Mar 24 11:08 againu.ppu
	491	+	-rwxrwxrwx 1 kjwh root 335 Mar 24 11:07 ppas.bat
	492	+	```
472	493
473	494		Shënoni se ka më shumë skedarë se dy skedarët të cilat mendova se isha duke i ruajtur.
474	495
475	496		Ja një përmbledhje e shënuar rreth cdo skedari:
476	497
477	498		again.exe: Programi kryesor ekzekutues binar. Win32 shton "exe" shtojcën. Linux nuk ka asnjë (vetëm emrin e programit). Ky skedarë do të jetë i madh në Linux për shkak të përfshirjeve të simboleve korrigjuese. Ekzekuto "strip" veglën për largimin e tyre dhe kryesisht shkurto madhësinë ekzekutuese.
478	499
479	500		again.lpi: (Lazarus Informacion i Projektit). Kjo është skedari kryesor informues i Lazarus projektit; skedari kryesor ekuivalent Delphi i aplikacionit do të jetë .dpr skedarë. Është e rezervuar në XML format dhe përmban instruksione rreth të gjitha libraritë dhe njësitë të nevojshme për ndërtimin e skedarëve ekzekutues.
480	501
481	502		again.lpr: Skedari i programit kryesor burimor ose skedari kryesor. Pavarësisht nga shtojcat specifike lazarus në të vërtet është skedar burimor Pascal përsosmërish normal. Përmban fjali që lejon përpiluesin të gjitha njësitë që i nevojiten. Shënoni se formulimet e programit nuk duhet të emërojnë programin sikur emrin e skedarit. Kjo zakonisht është e vogël, me vetëm disa formulime për fillim, ndërto format, ekzekuto dhe mbyll aplikacionin. Puna më e madhe është e bërë në njësinë e skedarëve burimor, me sufiksin '.pas'
482	503
483	504		againu.lfm: Kjo është ku Lazarus ruan strukturën e njësisë së formës, në formë të lexueshme për njerëzit. Reflekton vetitë e komponentëve të ndryshme, si komplet në Kontrolluesin e Objekteve. Cdo përshkrim i objekteve nis me rreshtin: object xxxx
484	505
485		-	~~` pasataj vijon lista me veti `\~~
486		-	~~` (përfshirë objektet e ngulitura apo rrjetore) pastaj `\~~
487		-	~~`end `~~
	506	+	``` pascal
	507	+	pasataj vijon lista me veti
	508	+	(përfshirë objektet e ngulitura apo rrjetore) pastaj
	509	+	end
	510	+	```
488	511
489	512		line. Lazarus e përdor këtë skedarë për krijim të skedarit burimor (.lrs) që përfshin në pjesën instaluese të njësisë againu.pas. Skedarët dfm Delphi mund të konvertohen në lfm format në Lazarus IDE duke përdorur Vegla-\>Konverto DFM skedarin në LFM veglën.
490	513
491	514		againu.lrs: Kjo është skedari i krijuar burimor që përmban instruksionet e programit për ndërtimin e formave (nëse shikoni në skedarin kryesor të Njësisë, do të shihni pjesën filluese në rreshtin (vijën)
492	515
493		-	~~`{$i againu.lrs} `~~
	516	+	```text
	517	+	{$i againu.lrs}
	518	+	```
494	519
495	520		Që udhëzon programin për të ngarkuar skedarin burimor). Shënoni se nuk është skedar burimor i Windows-it.
496	521
497	522		againu.pas: Njësia që përmban kodin për formën; kjo zakonisht është skedari i vetëm të cilin programuesi i aplikacionit nevojitet për ta redaktuar ose kontrolluar, dhe përmban cfardo kodi i furnizuar nga programuesi (posaçërisht mbajtësit e përjashtimeve).
498	523
499	524		againu.ppu: Kjo është njësia e përmbledhur e cila lidhet në skedarin ekzekutues bashkë me cilindo njësi tjetër e emëruar në pjesën përdoruese.
500	525
501	526		ppas.bat: Kjo është skript e thjeshtë që lidh programin për krijim të ekzekutimit. Nëse kompilimi është i suksesshëm, fshihet prej përpiluesit.
502	527
503	528		## Dhënësit origjinal dhe ndryshimet
504	529
505	530		Kjo faqe është e importuar nga epikwiki [version](http://lazarus-ccr.sourceforge.net/index.php?wiki=LazarusTutorial).
506	531
507	532		- Faqe e parë e krijuar dhe shabllon. T. Lisjac - 11/04/2003 [[Përdorues:Tom\|VlxAdmin]]
508	533		- Ndërfutur shënime që përmbajnë instruksione për shkrimin e programit të parë Lazarus. Propozim administratori të vendos atë në vendin e duhur në meninë e Udhëzimeve. 3/09/2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
509	534		- Për lartë, shkrimi i Kris-it e zhvendos në trupin kryesor në udhëzuesin [[Përdorues:Tom\|VlxAdmin]]
510	535		- Fillon të ndërfut tekstin që përshkruan Lazarus Redaktorin – më shumë në vijim! 24 Mar 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
511	536		- Shtuar disa pjesë të Lazarus Redaktorit të udhëzuesit. 25 Mar 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
512	537		- Shtuar screensots dhe korrigjuar disa prej faqeve të formatuara [[Përdorues:Tom\|VlxAdmin]] 3/25/2004
513	538		- Zvhendosur disa komenteve në pjesën Udhëzuese. Formatimi jo i saktë, por duhet të shkoj në krevat tashmë! 26 Mar 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
514	539		- Formatuar, shtuar kredi dhe komente. Larguar shënimet origjinale. [[Përdorues:Tom\|VlxAdmin]] 3/26/2004
515	540		- Më shumë material shtuar në pjesën e Redaktorit të udhëzuesit. 26 Mar 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
516	541		- Më shumë material shtuar duke përshkruar Menynë Kryesore. E riemëruar ‘Hello World’ për ‘Getting Started’ dhe zhvendosur më afër kulmit. 31 March 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
517	542		- Ndërfutur pjesën në nën-menynë për Ekzekutim. Disa redaktime kryesore (të mabruar. 9 Apr 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
518	543		- Ndërfutur pjesë të re për Si të startohet MySQL në FPC/Lazarus. 13 Apr 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
519	544		- Larguar pjesën në MySQL prej këtu: është e kopjuar në bazën e të dhënave Lazarus të pjesës të udhëzuesit. 14 Apr 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
520	545		- Shtuar pak më shumë në përshkruesin e Redaktorit të Menysë Kryesore. 18 Apr 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
521	546		- Pjesë e shtuar në nën-menynë e Mjedisit. 19 Apr 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
522	547		- Pjesë e shtuar në nën-menynë e Komponentëve. 4 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
523	548		- Shtesë e nën-menysë të përshkruesit të (e pambaruar). 7 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
524	549		- Shtuar disa screenshots në përshkrimet e Menysë. 9 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
525	550		- Fixed a bit in Environment Options - thanks VincentSnijders. 14 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
526	551		- Më shumë shtesa në nën-menynë e Veglave. 19 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
527	552		- Pjesët e shtuara në shiritin e botonit dhe fillim i punës në paletën e komponentëve. 20 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
528	553		- Postuar skedar përshkrues për StdCtrls njësinë e LCL, me shpresë se njerëzit do të japin komente. 26 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
529	554		- Redaktuar skedarin StdCtrls, larguar mjaftë material dhe bërja e disa formatimeve. Ende është shumë larg. 28 May 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
530	555		- Plotësimi në Paletën e Komponentëve. 5 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
531	556		- Shtim i mjaftë faqeve të Shembujve të dialogëve. 10 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
532	557		- Keni parasysh revizion të faqeve StdCtrls, me shpresë për të bërë sa më qartë dhe më të motivuar njerëzit për të kontribuar – posaçërisht në pjesët ‘Përshkrim’. 14 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
533	558		- Shtim i faqeve për Meny dhe njësi të Dialogëve (të lidhur me përshkruesin e Paletës së Komponentëve) – ju lutemi, ndjehuni të lirë për të shtuar në këto faqe. 14 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
534	559		- Faqet e shtuara për Kontrolle të Përbashkëta (lishur me paletën e Komponentëve).16 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
535	560		- Shtuar MaskEdit faqen (lishur me paletën e Komponentëve). 17 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
536	561		- Shtim i Botonave, faqeve ExtCtrls (lishur me paletën e Komponentëve). 17 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
537	562		- Redaktuar faqen përshkruese të Menysë Kryesore të Redaktuar. 23 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
538	563		- Disa shtijca në Kontrollët e Përbashkëta. 28 June 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
539	564		- Udhëzues i ri në programimin e metodës Tekstuale Pascal është i shtuar. 5 July 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
540	565		- Ndryshime të vogla të ComCtrls, ExtCtrls, Menyja e Mjedisit. 10 July [[Përdorues:Kirkpatc]]
541	566		- Shtuar FormsTxt, faqe përshkruese e komponentit për Paletën e Komponentëve. 20 July 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
542	567		- Disa përmirësime të ConsoleModePascal. 21 July 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
543	568		- Some small changes to ComponentPalette. 22 July 2004 [[Përdorues:Kirkpatc]]
544	569		- Lidhje të fiksuar për përshkrimet e komponentëve në pjesët e Kontrolleve Extra të Paletës të Komponentëve. 2 October 2007 [[Përdorues: Kirkpatc]]
545	570		- Pjesë të shtuara në Si të përdoren Menyat (të bazuara në temat në LCL Dokumentacionin). Disa lidhje të caktuara në Paletën e Komponentëve. 4th June 2008 [[Përdorues: Kirkpatc]]
546	571		- Disa redaktime dhe shtesa në Skedarët Lazarus. 12th July 2008 [[Përdorues: Kirkpatc]]
547	572
548	573		---
549	574		From the Free Pascal wiki, page "Lazarus Tutorial/sq", as it stood on 2021-12-08 after a change by Kupferstecher, out of the wiki's dump of 2024-05-26. Copyright stays with the author who wrote it, according to the old wiki's [[Licensing]] page. If you have concerns about this material, [message the admin](/wiki-contact).

Back to history